Yaşam Ağacı / Gustav Klımt

Yaşam Ağacı / Gustav Klımt

Resim sanatını teknik olarak analiz edecek olursak; sanatçının görsel etkiyi üç boyuta çıkarma ve oluşturacağı dünyayı izleyene yaşatmayı (burada izleyen öncelikli olarak kendisidir) hedefleyen, öğrenilmiş ya da içgüdüsel uğraşlarının etkilerini görürüz. Bu, öncelikli olarak; leke, çizgi ve renk birlikteliğinin forma sıvanması sonucunda elde etmek istediği “espas” etkisidir. Resim yüzeyi iki boyutludur ve sanatçının büyük sorunlarından biri teknik anlamda tuval üzerindeki tüm ögeleri üç boyut algısının hizmetine sokmak gayretidir. Zaten sadece espas’dan (ki buna basitce alan derinliği diyebiliriz) sözetmek, beraberinde resmin tüm plastik ögelerinin teknik sorumluluğundan bahsetmek demektir. Çizilen “tek” çizginin dokusu, rengi, biçimi ve valörü, derinliği doğrudan etkiler çünkü. Sanatçılar , kuralları bilen ve bunlarla oynadıklarında sonuçları kestirebilen kişilerdir. Eseri çarpıcı hale getiren de bu tarifsiz güçtür aslında. Resim üretenlerin hepsinin sanatçı olmadığını açıklamak için bu tanım yeterli olacaktır: Sanat sanıldığı üzere bilinçsizlik ve iç dünyayı şuursuz yansıtma çabası değil, bilinçsizliği forma sokabilen bir bilincin alanıdır.

Popova Lyubov (1889-1924)

Popova Lyubov (1889-1924)

Bu nedenle soyut remin dehaları ile soyutun arkasına saklanmaya çalışan beceriksizler, profesyonel gözde anında ayrılırlar. İnsanların yaşam alanı dünya bir çelişkiler silsilesinden mamuldür. Bakış açısı, her şeyin, tüm olguların insan tarafından farklı algılanmasına neden olabilir. İyi ve kötü, bilinç ve bilinçsizlik, eser ve kitch birbirine çok yakın ve iç içedir. Hal böyleyken , her anlamda sanatsal olanı değerlendirebilmek, anlaşılabileceğinden daha büyük bir çabayı gerektirir. Bugün, neredeyse tuval üzerindeki tüm eylemlerin denenmişliği ve öncüleri bilinmektedir. Bunlardan haberdar olmadan üretim yapanlar, kendinden önceki sanatkarları bilseler gelişmeleri için bir şans var olabilir. Öte yandan bugün yapılan minimal soyut düzenlemelerin, öncüleri düşünüldüğünde söyleyecek yeni sözleri yoktur, yalnızca usta virtüözlükleri ile dekoratif bir sonuç değeri taşırlar. Durum böylesine çok boyutlu iken, günümüzde sanatçıyı değerlendirmede tek eser üstünden yapılan inceleme yeterli olmayabilir. Şimdi özetle resme nasıl bakabiliriz, sıralayalım;

1-Eser ne zaman üretilmiştir?, günümüz resmi ise, sanatçısı ile ilgili yeterli ön çalışmamız ya da bilgimiz var mıdır? (eser kimileri için sanatçıdan bağımsız bir olgu iken bir kısım için sanatçıyı tanımak eseri daha anlaşılır kılar)

2-Hangi sınıflamaya dahil edilebilir? (figüratif / soyut vd.)

3-Bu sınıflandırma içindeki yeri nedir? (Örneğin, figüratif ise; Türk figüratif resmi öncüleri ile ilişkisi, yeniliği ya da farklılığı?)

4-Sunduğu nesnel ya da soyut yüzeyde resmin plastik ögelerine hakimiyeti nedir?

5-Tekniği nasıl yenilikler içermektedir ya da geleneksel olanı kullanmaktaki ustalığı nedir?

6-Eserlerinde bütünsellik mevcutmudur?

Bunlar, belli başlı inceleme kriterleri olmakla beraber, sıralı olarak çözülecek şifreler içermezler. Bu nedenle soruları soranın, görsel deposu ve bilgi birikiminin güçlü olması gerekir. (sürecek)

( not: görseller; Art Noueavu, Constructivism ve Puantilizm gibi, farklı anlayış ve hedeflerin ürünleridir.)

Georges Seurat

Georges Seurat

mindonart / kalfa 2013

Reklamlar