İyi bir tasarım yaratıcılığa ihtiyaç duyar.

Bu yazıya esin kaynağı olan, Kalyoncu ve İnceoğlu’nun bir proje ödevine verdiği yanıttır. ( İ.E.U G.S.T.F SANAT VE TASARIM ATÖLYESİ 2013 PROJELERİNDEN).  Sanırım sonraki satırlarda sorguladıklarım, bu ürünlerde neleri öğreneceğimiz ile ilgili ip uçları verecektir.

Tasarlama işinin, ürünün insan kullanım olanaklarına sunduğu konfor dışında uygulama olanaklarının akılcılığı da tasarım objesinin gücünü arttırır. Özde, bir tasarım objesinde estetiğin de çok önemli olduğu konuşulsa da ergonomi  estetiğin önüne kaçınılmaz olarak geçecektir. Birinden fedakarlık etmeden diğerinin güçlü olması oldukça zordur ama iyi bir tasarımdan  söz etmek için de  belirleyicidir. Yani, estetik olarak, ( ki bu da kültürel yapıya, çağa ve alışkanlıklara göre görecelidir), güçlü olan bir üretim tasarlama olarak zayıf kalabilir.

Bir motosiklet kaskı düşünün;  – öncelikleri sıralayalım;.. kaza anında koruyucu olmalıdır. Öncelikli görevi “koruyucu” olmasıdır. İkincil görevi görünebilirlik sağlamalıdır. Ek görevleri; baş dışında, gözleri korumalıdır. Bu öncelikler sonrası, zorunluluklardan bahsedelim;.. hafif olmalıdır. Vizörü güneşi yaymamalıdır . Hava tahliye kanallarına sahip olmalıdır. Çabuk açılıp kapanabilen kilit sistemi olmalıdır. Astarı terletmemelidir. Titreşimi emen köpük sistemi ile donatılmalıdır… vd.  Tüm bunlar düşünüldüğünde görsel bir keyfiyetiniz asla olamaz, malzeme ve malzeme davranışlarını tanımanız gerekir. Yoksa üretim için hazırlanan sunum havada kalır ve üretilemez. Tüm bu detaylar sorgulandığında, ancak tasarım objesinin çizdiği bir çerçeve içinde görsellik arayabilirsiniz.

Yaratıcılık; endüstriyel ya da görsel, bu aşamada devreye girer. Tüm bu ergonomik gereksinimleri üründe eksiksiz kullanarak atlamayan tasarımcı, biçimsel olarak yeni bir keşfe çıkabilir. Aynı malzemeyi işleyen farklı insanlardan, yaratıcılığı güçlü olanların farkı ürünü zenginleştirecektir.

Günlük kullanım  basit ve yalın olanın peşindedir. Öncelikli olan yaşam konforudur. Bu anlamda basit ve pratik ürünler, sıra dışı çizgilerle zorlanmış, farklı bir tasarımdan daha çok insana hitap eder. Üzerine yumurta konulan yumurtalık objesini düşünün; çok insanın özenerek mutfağına aldığı bu ürün, neredeyse sıfır kullanımla mutfakta parlamaktadır. İster kromdan ister plastikten üretilsin, kahvaltı tabağının işlevini yenemez. Tabak, her şey içindir çünkü. Ama bir tasarım objesi olan yumurtalığa, doğaçlama bir ironi ile selam veren “yaratıcı kimlik”, ortaya çıkardığı ürünle şaşırtabilir. Çünkü bir tasarımcı mantığı ile çalışan yaratıcı kimlik burada aslında bir heykel yontmuştur. Ve kanımca hem yumurtalık tasarımını herkese anımsatmış, hem de onu heykelsi bir tat ile yüceltmiştir.

Kalyoncu / yumurtalık

Kalyoncu / yumurtalık

Bu çalışmadaki  görsellik, yaratıcılık ile birleşerek kimlik bulmuştur. Aynı şekilde heykelsi bir diğer yaklaşım, kullanılamayan gözlük için de geçerlidir. Tasarımın mantığını ve malzemenin davranışını çözmeye yönelik bu proje, bu örneklerde bir anlamda öğrencinin yaratıcılığını ortaya çıkarmıştır. Bu, aslında beklenmeyen bir şey değildir, keza bir proje üstünde düşünen öğrenci, kişiliğine bağlı olarak konuya farklı açılar ile yaklaşacaktır. Her ne kadar bu çalışmada, insanın kullanım olanakları üzerine vurgu yapılsa da, öğrencinin statik  olanı değil, dinamik olanı yüceltmesiyle görselliği güçlü işler ortaya çıkmıştır. Evet, bu objeler belki tasarım ürünü  değildir, ancak tasarımın yaratıcı kişilikle güçlendirilmesinin, onu aynı zamanda hayranlıkla izleme isteğini doğuracağını çok iyi açıklayan ve estetik görüş farkının değerini açıklayan objelerdir.

İnceoğulları / gözlük

İnceoğlu / gözlük

soner göksay / mindonart / 2013

Reklamlar