Sanatçılar yaşamları boyunca başlarına gelenlerden beslenirler. Başa gelenlerin olumsuzluğu bolluğunda, sanat, bir mücadele aracıdır. Her ne kadar sanatçı tarafından belli dozlarda alınmasa da, sanat hadisesinin doğasında bu mücadelenin anahtarı vardır. Şüphesiz Norveçli sanatçı Munch için, çok kötü koşullarda yaşadığı çocukluğunda da, sanat bir kurtarıcı rolünü üstlenmiştir. Verem bir aile hastalığıdır, ve annesinin, kız kardeşinin ölümleri verem yüzünden olmuştur. Yine küçük yaşta vereme yakalanan Munch her nasılsa sağ kalmayı başarmıştır. Munch resimleri içinde bir ikon haline gelmiş Çığlık,  orjinal adı ile “Skrik”; sanatçı tarafından dört değişik çeşitlemede üretilmiş ayrıca litografi olarak da basılmıştır. Üzerinde sınırsız yorum hakkının bulunmama nedeni, sanatçının, “scream”/çığlık resmi için kendi günlüğünde yazdıklarının bilinmesidir.,

…kendimi yorgun ve hasta hissettiğim bir gün, bir yanda şehir diğer yanda körfez yürürken,gün batımına baktım, gökyüzü kan kırmızıydı,bulutlar giderek kızıla dönüyordu… Doğanın çığlığını hissettim bu bakışta. Bu resmi yaptım; gökyüzü haykırıyordu.

Scream / Çığlık

Scream / Çığlık

Sonraları yapılan yorumlar içinde, Karakatau yanardağı patlamasının yaydığı rengin avrupa’daki etkileri sonucunda gökyüzündeki kızıllığın arttığı ve  sanatçının  duygusunu güçlendirdiği de vardır. Patlama ile resmin üretimi arasında on yıl olması, coğrafi değişiklik etkisinin gücü göz önünde bulundurulunca açıklanabilir. (Bu patlama sonrasında, volkanik partiküllerin oluşturduğu dev bulutlar, bu bölgeyi yıllarca karanlıkta bırakmış, ayrıca dünyanın atmosfer ısısında 2 santigrat derecelik düşüşe neden olmuştur. http://tr.wikipedia.org/wiki/Karakatau )

Şüphesiz,böyle bir duygu durumunda yapılan eserin, yüz küsur yıl sonra kahve bardakları, t-shirt’ler ve televizyon programlarında ikonlaşması sanatçının beklediği bir şey değildi.

Scream / lithography

Scream / lithography

Erken dönemi; hastalık, umutsuzluk ve melankoli resimleri ile dolu sanatçı, son yıllarında daha yumuşak bir içerik seçimine kavuştu.

( Scream; 1893 yapımı eser, oslo National müzesinde.)

kalfa / mindonart 2013

Reklamlar