Resme Bakmak / Rönesans’ın Kuzeyde Parlayan Yüzü

Bir sanat eserine bakma yollarını keşfetmenin , ondan alınan tadı değiştirme lüksü vardır. Bu konuyu bir kaç resim seçerek karşılaştırmalı olarak yapmak, çoğu insanı sergi gezme konusunda yüreklendirebilir. Hatta bu çalışma, izlediğiniz görselin, bir yapıt olup olmadığı konusundaki sorularınıza yanıt olabilir.  Başlayalım;

Öncelikli sorumuz; resmin ait olduğu zaman, dönem ve sanatçı ile ilgili olabilir. Günümüzde halen, sanatçı ve eserin birbiri ile ilgili bağı tartışma konusu olmakla beraber, sanatçının yapıtları genel benzerlikler içerdiğinden, ön bilgi sahibi olmak bir pencere açabilir. Resmin neye hizmet ettiği, amaçladığının ne olduğu sorusu buna bağlı olarak sorulabilir.

Ancak , günümüz sanatçıları düşünüldüğünde durum biraz  karışıktır, keza sanat yapanın köklü bir üretim geçmişi ve sanatsal bellek kaydı bulunmayabilir.

 

Van_Eyck_-_Arnolfini_Portrait

Bu çalışmada Arnolfini Ailesi‘ni inceleyelim;

Jan Van Eyk, Arnolfini Portresi ya da ailesi resminin önemi nereden gelmektedir. 1434 tarihli eser, 1500’lü Rönesans eserlerinden bile daha yeni döneme ait gibi durmaktadır. Resmi incelediğimizde 1400’lü yılların alışkanlıklarına bakarak , onun yenilikçi bir çok farklılığından söz edebiliriz.

Öncelikle içeriği dinsel değildir, sıradan bir aile görüntüsünün nişan ya da evlenme betimlemesi olarak boyanmıştır. Dönemin ressamlarının Tanrıyı yüceltmek için imzalamadığı işlerin aksine, resim, “Van Eyk Buradaydı” şeklinde imzalanmıştır. Ressamın bazı resimlerinde “Beni Van Eyk resmetti ” ibaresine de rastlanmaktadır ve bu açıkça onun, bir sanatçı olarak kendini önemsemesinin kanıtıdır.

The_Arnolfini_Portrait,_détail_(6)

İmzadaki bu yenilik dışında, tempera’yı yağlı boya ile birlikte kullanan sanatçı, ışıklı ve parlak renklerin etkilerini arttırmayı başarmıştır. Eser, rengin çoğul kullanımı anlamında devrimci değildir (Rengin ışık altında değişkenliği Empresyonizm’de görünür.), ancak derinlik, bakış açısı zenginliği ve ışık gölge kullanımı ile belirginleşmiştir. Gerçekliğin resmedilmesindeki ustalık ilk kez bu kadar şaşırtıcı olmuştur.

Bazı sanat tarihçilerinin, resmin yapılışı ile ilgili önerdikleri dış/iç bükey ayna projeksiyonu ile yapıldığı tezi, Rönesans’da projeksiyon tekniğinin henüz gelişmemesi ve dönemin aynalarının görsel olarak kaliteli bir görüntüyü duvara yansıtamayacağı düşüncesine bağlı olarak  zayıflamıştır.

The_Arnolfini_Portrait,_détail_(2)

Eserdeki hamile görüntülü kadın, aslında 1400’lü yılların, önü çok katlı giysisi ile bezenmiş figürüdür. Yani herhangi bir şekilde doğum ya da hamileliği temsil etmez.

Tarihçiler eserin temsil ettiği aile konusunda kesin anlaşmaya varamamışlardır. Birbirlerinden 15 yıl gibi farklı zamanlarda yaşamış iki Arnolfini ailesinden bahsedilmektedir.

Van Eyk’ın bu en meşhur eseri; dönemin inanç,kültür ve sanatsal alışkanlıkları çerçevesinde değerlendirildiğinde göründüğü gibi daha anlaşılır olmaktadır. Işık gölge etkileri, üç boyulu perspektif içeren sunumu ve hatta imzası ile eser  Flaman Rönesans’ın öne çıkan eserlerindendir.

kalfa / mindonart / 2013

Reklamlar