KAPLUMBAĞA TERBİYECİSİ

Osman Hamdi ( 1842 – 1910 ) ; Türk Resim Sanatının,Türk Arkeolojisi’nin, Türk Müzeciliğinin büyük değeri, Sanayii Nefise’nin kurucusu ( Güzel Sanatlar Akademisi), çok yönlü bir sanatçı.

Şeker Ahmet Paşa ve Süleyman Seyyid ile Paris’te resim eğitimi gören sanatçı Jerome ve Boulanger ile çalıştı.

Kaplumbağa Terbiyecisi’nin ressamı Osman Hamdi, bugün, Türk Resim Sanatının ikonu haline gelmiş bu eseri nasıl üretti? Resim sanatımızın ilk figüratif kompozisyonlarına imza atan sanatçı, bir metafor olarak kullandığı  kaplumbağalar ve onların eğitiminde müziği seçerken ne anlatmak istedi?

Kaplumbağa Terbiyecisi ( 1. Versiyon ) 1906 / Tuvale Yağlıboya / 222 x 122 cm / Pera Müzesi İstanbul.

Kaplumbağa Terbiyecisi ( 1. Versiyon ) 1906 / Tuvale Yağlıboya / 222 x 122 cm / Pera Müzesi İstanbul.

Öncelikle Sanatçının aynı kompozisyonu iki kez resmettiğini ( 1906 ve 907’de) söyleyerek,dönemin sanatçı aşısından şartlarını da  düşünerek resmi inceleyelim.

Kaplumbağa Terbiyecisi ( 2. Versiyon) / 136 x 87 cm / Belma Simavi Koleksiyonu

Kaplumbağa Terbiyecisi ( 2. Versiyon) 1907 / 136 x 87 cm / Belma Simavi Koleksiyonu

Resmin esin kaynağının L. Crépon imzalı , resimle aynı isimli bir illüstrasyon olduğu düşünülüyor. 1869’da Sanatçıya Bağdat’tan babasının yolladığı dergi Tour du Monde  içinde yer alan bu illüstrasyon da kaplumbağaları eğitmeye çalışan bir figürü gösteriyor. Esin kaynağı olan çizim, sanatçının tuvali, ışık gölge becerisi  yanında gölgede kalmıştır.

Mekan; Bursa Yeşil Camii’dir. Eserdeki figür sanatçının kendisidir. Zaten çoğu resmini, hazırladığı kompozisyonları fotoğraflayarak yapan sanatçı,burada kendini bir derviş olarak resmetmiştir.

Resmin konusu için yapılan yorumların en öne çıkanı; sanatçının, ağır ve aksak işleyen kurumsal sistemin figürlerini ( Kaplumbağalar) ve bunları eğitme işini hicvetmek olduğu düşünülmektedir. Pek çok kurumda kuruculuk ve yöneticilik yapan sanatçı, bir anlamda sistemi terbiye etmeye çalışmaktadır. Aksesuar olarak da nakkare ve ney ( Mevlevi Müziği Çalgıları) ile bezenmiş olması, bu işi müziği kullanarak yaptığı düşüncesini güçlendirmektedir.

Sonuç olarak; terbiye etme işleminin, terbiyecisi kendisi, araçları ise müziktir.

Keşke toplumun tüm aksaklıklarında sanatçıların sanat ile toplumu terbiye etme ve iyileştirme becerileri olsaydı…

mindonart / 2014

Osman Hamdi’nin Bazı Çalışmaları;

Reklamlar