Günümüz Sanatı ve Güncel Dekorasyon

 

Sanatla ilgili soru sormanın çekincesinde, günümüz insanının pek de sormadığı bir soru; Contemporary / Çağdaş Sanat nedir ?

Türkçe’de Çağdaş Sanat ya da Güncel Sanat gibi tanımlamalarla karşılık bulan Contemporary Art; günümüz içinde üretilmiş ve süregelen sanatsal eylemleri tanımlamak için kullanılıyor.

Modern sanatın 1970’lere uzandığı düşünüldüğünde, 70’ler sonrasından  içinde bulunduğumuz şu ana kadar, tüm sanatsal eylemler Çağdaş Sanat tanımlaması içindedir ve  Çağdaş Sanatın, Biyomühendislikten, çok kültürlülüğe kadar, farklı toplumsal eylemlerden etkilendiği açıktır. Her ne kadar  bu süreçte,  bireysel ya da takım olarak gerçekleştirilmiş, nitelikli eserler göze çarpsa da, sıklıkla karşılaştığımız süslemeci yaklaşımlar, günümüz sanatının Kitch’leri olarak göze ” batmakta”…

 

Sanat çevrelerinde, dekorasyon teriminin içerdiği anlam dışında, bunun, eseri küçümsemek için kullanıldığı düşünülünce, “dekoratif” sözcüğünün sanatçı için çağrıştırdıkları anlaşılabilir.

Özünde süsleme içeren dekorasyon-dekor işinin geleneksel sanatlar içinde edindiği yer farklı anlamlar içermektedir.

Resim sanatında, dekor-süsleme işi, eseri ucuzlatan bir sapma olması dışında, sanatın öznelliğine ters düşen, genel beğeniye hizmet etme yönü ile de reddedilir. Bir resmin dekoratif olması, onun pentür gücünden ve öznelliğinden uzak düşmesi ve sanatsal değerinin zayıflaması anlamına gelir. ( Keza, usta işi süsleme, teknik gelişimini tekrara borçludur ve yenilikçilik peşinde koşmaz.)

Dekor işinin iyi huylu adlandırıldığı, dekoratif sanatlar olgusu, aslen, farklı zanaat (el işçiliğinin hakimiyeti altındaki,usta işi geleneksel süslemeler ve üretimleri) dallarını temsil eder.

Pentür yaklaşımında reddedilen süsleme olgusunun, çağdaş sanat yaklaşımlarındaki örnekleri bizi şaşırtmamalı.

Sanatın biçim değiştiren kimliğinde, artık tekilliği tartışılan sanat yapıcıları, değişen metropol yaşantılarının süslemelerini üretiyor.

Çağdaş sanat fuarlarında boy gösteren dev boyutlu dekoratiflerin öncelikli hedefi satılmak. Bu nedenle defalarca denenmiş olanın rehberliğinde üretilen görsel sonuçlar, dekoratif olmaktan korkmak bir yana, dekoratif olmak çabasıyla yarışıyorlar. Contemporary bu nedenle karşımıza kitch örnekleri ile çıkabiliyor.

Heykelsi objelerin, küçük dekoratif bibloların, boyu katlanmış kopyaları , onlardaki kitch (rüküş/kötü zevk ürünü) görünümün etkisini zayıflatıyor. Bunu şöyle açıklayabiliriz;

Şehirleşmenin şuurunu yitirdiği, Residence kültürünün yayıldığı bir dönemde, “gösteriş” altın çağını yaşamaktadır.

İçerikle ilgilenmeyen içi boşaltılmış insanın, emeği, büyük boyut inşasında arayan yanılgısı, eser üstünde de geçerlilik kazanıyor. Basit bir örnekleme ile 15 cmlik serçe figürünün 3 metrelik bronz dökümü arasındaki fark, birisinin el sanatı bir biblo olmasından, diğerinin çağdaş sanat heykeli olma algısına uzanıyor.

Görsel algılamanın, güce tutsak bu yeni türü, ne yanılgının farkında ne de ucuzluğun. Zaten işin bu kısmı ile ilgilenmiyor.Çünkü bu büyük boyutlu objeden olma heykel, gösterişli bir süsleme aracı ve büyük boyutlu yaşam alanlarının yeni içeriksiz hakimi.

Güncel sanatın içindeki az sayıda içerik zengini sanat eseri bu gösterişli süslemelerin kuşatması altında.

Yeni bir tanım ile; Yeni (!) Türkiye’nin Residence kültürünün dekoratif zanaatkarları…

Ne, “sanat için sanat”, ne de” toplum için sanat”. Gösteriş için zanaat desek….

……………………………………………………..

not;  Yazı, konunun daha iyi anlaşılması için, Sanat eserinde boyut‘un insan algısındaki etkileri ile sürecek….

Ayrıca, gelecek yazıda, Çağdaş Sanatın çarpıcı ve iyi örnekleri ile, gerçek sanat eserinin niteliklerini sorgulayacağız.

soner göksay / mindonart / 2014

Reklamlar