“Sanat ve Eser”

Aslında konuyu, bu kavramları öncelikle ayrıştırırsak daha iyi anlayabiliriz diye düşünüyorum.Ürünün Eser olma süreci, sanat ile ilişkisinden doğmaktadır, bununla beraber günümüz sanatı bir eser elde etme, ya da bir ürün ortaya çıkarma peşinde değildir.Yani kısacası, sanatın eserle birlikte anılması bugün için sadece bazı durumlarda geçerlidir ki, söz konusu yazı, bu sanat eseri olma kriterlerini sorgulayacaktır.

Sanat insanın teknik bir yetenek ve öznel bir yaklaşımla yaratıcı bir yeteneğin eylemlerine verilen genel bir ad olarak, sözlük dilinde tanımı kolaylaştırmak için bazı sınıflamalar ile birlikte anılmıştır.

Craft / El işçiliği üretimleri bunlardan birisidir ve bizdeki karşılığı gibi görünen el sanatları anlamını içermez. El sanatları anlamı; Geleneksel olandan aktarılan, köklü geçmişe sahip üretimleri içerir.

Sanat yapma eylemi farklı pek çok alanı kapsar; Plastik sanatlar tanımının içerdiği resim ve heykel sanatı gibi kavramlar, görsel sanatlar içinde geniş bir yelpazede içinde de sıralanırlar.

İllüstrasyon, seramik, fotoğraf gibi, insan becerisi ve yeteneğinin farklılaştırdığı bir çok alanda sanat kavramı öne çıkabilir.

Peki tüm bu kalabalık üretim farklılıkları içinde, üretimi “sanat” yapan nedir, ve ne zaman bir “eser”den söz edilebilir. Öncelikle “Eser”in çok sayıda farklı türü olduğundan bahsederek, konumuz üzerine, Görsel Sanatlara yoğunlaşalım.

Günümüzde yaygın olarak kullanılan kavramlardan, “Dijital Sanat” bilgisayar ile üretilen görsellerden oluşur.

Sanat dijital ise , dijital eserden bahsetmek durumundayız. Nedense, sözlük anlamı ile eşlesse de,benim kafamda bir boşluk, bir soru işareti var. Dijital ortamda üretilen işin teknik yanının çözümü bilgisayarın olanaklarına bırakılmıştır. Alt yapısı sayısal fotoğraf işleme tekniğine dayalı bir yapının kullanıcı elinde başkalaştırılma şansı nedir?

Çifte Portre / 1985

Freud, Çifte Portre / 1985 Sanatçıyı temsil eden, onun karakteristiğini taşıyan öznel tekniğe sahip ve içerik olarak farklı bir bakış açısı ile yorumlanmış nesne bir “eser”dir.

Sanatsal üretimin temelinde özgünlük, teknik farklılık, yaratıcılık harmanda üreyen güçlü bir ürünün eser ile adlandırılması mı, yoksa çok sayıda çeşitlemeye müsait, geri dönüşü her aşamada mümkün bir görselin seçilmiş bir final sureti mi?

Burada anlatmak istediğim ürünün  eser olma durumu, süreç içinde aşamalı olarak geçirdiği ve her adımı insanın kişisel ve fiziksel tepkisinden oluşan içtenliğe sahip dışavurumunda gizlidir.

Özetle eser hayranlık uyandırmalı ve izleyene yaratıcısının izleri ile görünmelidir.

Yontu’nun, pentürün değeri; daha ürün eser olmadan geçirdiği süreçte insanın emeğinin yoğrulması ile artar.Emeğin yüksek olması tabi ki eser olma sürecinin önkoşulu değildir. Ama eserin taşıması gerekli değerlerden biridir en azından.

Gündelik bir ürünün, kavramsal sanat düşüncesi ile – içinde kullanılması eyleminde de şüphesiz ortaya çıkan  durumu sanat olarak yorumlayabiliriz (çünkü eylem, öznellik, farklı bakış açısı, kişiselleştirilmiş içerik vb. içerebilir.) eylemin içerdiklerini değil.

duchamp10

duchamp / pisuar’ın sergiye gönderilmesi eylemin sanatı sorgulama biçimidir. Burada nesne değil, eylem protest bir sanatsal tavırdır.

 

Üretim yapan sanatçılar, yapıtlarının bir eser olmasını sağlayan süreçte çok ter dökmek durumundalar.

İnsan sabrının azaldığı günümüz üretimleri içinde sanat ürünleri büyük bir hızla ürüyor.

Bunlar içindeki eserlerin ayıklanması için öncelikle biricik olma durumunun sorgulanması gerekiyor. Sanat üretenler için, ne kadar zor bir durum…

(sürecek)

kalfa / mindonart / 2015

 

 

Reklamlar